Βιβλιογραφία φανταστικού και εφ

Submitted by nikosal on Fri, 02/08/2019 - 20:27

Στο 20ο τεύχος του περιοδικού Διαβάζω (Μάιος 1979) είχε συμπεριληφθεί ένα μικρό αφιέρωμα στην επιστημονική φαντασία, απαρτιζόμενο από δύο μέρη: ένα άρθρο του Δημήτρη Παναγιωτάτου με τίτλο «Φανταστικό και επιστημονική φαντασία: έννοια και ιδεολογική λειτουργία» και μια καταγραφή της βιβλιογραφίας έργων Ελλήνων και ξένων συγγραφέων από το χώρο του φανταστικού, στα ελληνικά. Αυτό το δεύτερο μέρος, δουλειά του Παναγιωτάτου και του Μάκη Πανώριου, παρατίθεται στη συνέχεια.

~~~

Στη βιβλιογραφία που ακολουθεί περιλαμβάνονται τα αξιόλογα βιβλία Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, που έχουν κυκλοφορήσει στην Ελλάδα στον τομέα του φανταστικού και της επιστημονικής φαντασίας. Αυτό δεν σημαίνει πως όλα ανεξαιρέτως τα παρακάτω βιβλία θεωρούνται, από τους συντάκτες τής βιβλιογραφίας, ιδιαίτερα σημαντικά. Υπάρχουν και κείνα πού αναφέρονται είτε επειδή είναι πολύ γνωστά, έστω κι αν δεν έχουν μεγάλη λογοτεχνική αξία, είτε επειδή είναι τα μόνα αντιπροσωπευτικά μιας τάσης, σχολής, χώρας ή και συγγραφέα.

Ειδικότερα για τον ελληνικό χώρο: είναι κοινή διαπίστωση πως οι Έλληνες συγγραφείς που ασχολήθηκαν συστηματικά με το φανταστικό ή την επιστημονική φαντασία μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού. Έτσι, όλα σχεδόν τα βιβλία που αναφέρονται εδώ είναι περιπτωσιακά στην πορεία των συγγραφέων τους. Η αναφορά σ' αυτά είναι ενδεικτική, χωρίς αξιολογικές προθέσεις, εκτός από μια-δυο περιπτώσεις. Πρέπει εξάλλου να τονιστεί πως, ακριβώς λόγω του περιπτωσιακού χαρακτήρα τους, υπάρχουν σίγουρα κι άλλα βιβλία Ελλήνων που αφορούν, άλλο περισσότερο άλλο λιγότερο, το φανταστικό και την επιστημονική φαντασία και που δεν αναφέρονται εδώ. Όμως ή πλήρης και συστηματική καταγραφή τους αποτελεί, πια, άλλη μελέτη.

~Λογοτεχνία~
Α. Πεζά

  • Ισαάκ Ασίμοβ, Γαλαξιακή Αυτοκρατορία (Κάκτος). Για όποιον έχει χρόνο και κουράγιο να φτάσει μέχρι το τέλος...
  • Ισαάκ Ασίμοβ, Εγώ, το Ρομπότ (Έψιλον, Κάκτος). Πώς τα ρομπότ, από σκλάβοι των ανθρώπων, γίνονται κύριοί τους.
  • Βασίλης Βασιλάτος, Η Ευρώπη του Ιησού Μπάλτερ (Παπαζήσης). Στοιχεία επιστημονικής φαντασίας.
  • Ιούλιος Βερν, Από τη Γη στη Σελήνη, Γύρω από τη Σελήνη, 20.000 λεύγες υπό τη θάλασσα, Η μυστηριώδης νήσος, Ο πύργος των Καρπαθίων, Ροβήρος ο Καταχτητής, Ταξίδι στο κέντρο της Γης (σχεδόν όλα σε εκδόσεις για παιδιά). Για μια επαναξιολόγηση του πάντα γοητευτικού Βερν.
  • Βαν Βογκτ, Σλάν (Εξάντας). Ένας από τους γνωστότερους συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας.
  • Κουρτ Βόνεγκατ, Σφαγείο Νο 5 (Κάκτος). 'Αντί-μιλιταρισμός και επιστημονική φαντασία.
  • Δημοσθένης Βουτυράς: Ταξίδι στον Άρη. Άγνωστο μυθιστόρημα, προφανώς επιστημονικής φαντασίας. Στα άπαντά του (Δίφρος) υπάρχουν φανταστικά διηγήματα.
  • Φρέντυ Γερμανός, Ο εχθρικός πλανήτης (Κάκτος). Διηγήματα.
  • Ευγένιος Ζαμιάτιν, Εμείς (Πλέθρον). Μια αντι-ουτοπία που επηρέασε σίγουρα τον Χάξλεϊ και τον 'Οργουελ.
  • Ρότζερ Ζελάζνι, Επιστροφή στη Γη (Έψιλον). Μέτριο μυθιστόρημα. Αναφέρεται επειδή χρησιμοποιεί ελληνικά σύμβολα.
  • Φραντς Κάφκα, Η μεταμόρφωση (Γαλαξίας). Ένα αριστούργημα της φανταστικής λογοτεχνίας.
  • Νίκος Καχτίτσης, Το ενύπνιο, Ο εξώστης, Ο ήρωας της Γάνδης. Ένας από τους σημαντικότερους νεοέλληνες πεζογράφους.
  • Ντιν Κουντζ, Το σπέρμα του δαίμονα (Μπουκουμάνης). Ερωτισμός και επιστημονική φαντασία.
  • Άιρα Λέβιν, Οι μυστηριώδεις γυναίκες του Στέπφορντ (Μπουκουμάνης). Φεμινιστικό μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας.
  • Άιρα Λέβιν, Το μωρό της Ρόζμαρι (Φλίπερ). Μία γυναίκα φέρνει στον κόσμο το γιό του Διαβόλου.
  • Ντέιβιντ Λεβί, Οι θεοί του φόξτροτ (Βίπερ). 'Αξιόλογο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας από έναν άγνωστο συγγραφέα.
  • Στανισλάς Λεμ, Σολάρις (Καστανιώτης). Η αδυναμία επικοινωνίας. Ποιητική επιστημονική φαντασία.
  • Λουκιανός, Ικαρομένιππος (Κάκτος). Το πρώτο διαστημικό ταξίδι εμπνεύστηκε ένας Έλληνας!
  • Γιώργος Μπαλάνος, Οι Ονειρότοποι της Γης (Φ. Πατσούρης).
  • Τζ. Μπάλαρντ, Ο κρυστάλλινος κόσμος (Εξάντας). Ένα δάσος προσφέρει ένα γλυκό θάνατο απειλώντας όλη τη Γη.
  • Έντγκαρ Ρ. Μπάροουζ, Η πριγκίπισσα του πλανήτη Άρη (Λυχνάρι). Η περιπέτεια για την περιπέτεια, από το δημιουργό του Ταρζάν.
  • Άντονι Μπάρτζες, Το κουρδιστό πορτοκάλι (Ζάρβανος). Η βία και πώς καταπολεμάται.
  • Άλφρεντ Μπέστερ, Ο υπεράνθρωπος, Το Πεπρωμένο μου είναι τ' άστρα (Κάκτος). Ενδιαφέροντα.
  • Ουίλιαμ Πήτερ Μπλάτι, Ο εξορκιστής (Ζάρβανος). Προς αποφυγήν. Ρέι Μπράντμπερι: Τα Δίδυμα Φεγγάρια του Άρη (Μπουκουμάνης). Τι έχει απομείνει από τη Γη το έτος 2000;
  • Ρέι Μπράντμπερι, Ο εικονογραφημένος άνθρωπος (Μπουκουμάνης). Ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος με το ζωγραφισμένο σώμα;
  • Ρέι Μπράντμπερι, Φαρενάιτ 451 (Γρηγόρης). Τα βιβλία υπό διωγμό.
  • Φρέντερικ Μπράουν, Έξω οι Αρειανοί (Έψιλον). Σάτιρα καί επιστημονική φαντασία.
  • Φίλιπ Κ. Ντικ, Ταξίδι μέσα στο χώρο και στο χρόνο (Μπουκουμάνης), Ο άνθρωπος στο ψηλό κάστρο (Εξάντας). Δυο βιβλία ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας.
  • Κόναν Ντόιλ, Ο κόσμος πού χάθηκε (Άγκυρα). Κάπου στη Βραζιλία υπάρχει ένας χαμένος κόσμος με προϊστορικά τέρατα.
  • Αντρέας Ντούπας, 2018, ταξίδι στο άπειρο, Κραυγές από το υπερπέραν (Πάνθηρ).
  • Τζορτζ Όργουελ, Η φάρμα των ζώων (Κάκτος). Ο στόχος όλων των ουμανισμών: τα ολοκληρωτικά συστήματα.
  • Χ. Τζ. Ουέλς, Ο αόρατος άνθρωπος, Η μηχανή που ταξιδεύει στο χρόνο, Ο πόλεμος των κόσμων, Οι πρώτοι άνθρωποι στη Σελήνη (Άγκυρα). Απαραίτητα σε καθένα που ενδιαφέρεται για επιστημονική φαντασία.
  • Μάκης Πανώριος, Τα ρομπότ... μια μέρα (Χρυσή Τομή). Εφτά διηγήματα.
  • Λιούις Πάτζετ, Ο πόλεμος θα γίνεται με σκακιέρες (Μπουκουμάνης). Πώς κατασκευάζεται ο άνθρωπος για τον πόλεμο.
  • Τριαντάφυλλος Πίττας, Τα τέρατα θα έρθουν. Μια αξιόλογη συλλογή διηγημάτων από ένα γνήσιο συγγραφέα του φανταστικού.
  • Έντγκαρ Πόε, Αλλόκοτες ιστορίες (Δημητράκος), Ιστορίες μυστηρίου και φαντασίας (Δωδώνη), Ο χρυσός σκαραβαίος (Ερμείας-Γαλαξίας). Διηγήματα για να διαβάζονται και να ξαναδιαβάζονται.
  • Έντγχαρ Πόε, Η αφήγηση του Άρθουρ Γκόρντον Πιμ (Ατλαντίς). '
  • Έντγκαρ Πόε, Τα Ποιήματα (Καραβίας). Επιμελημένη έκδοση.
  • Ζ. Ροσνί, Ο πόλεμος της φωτιάς, Ο γιος της Γης (Άγκυρα). Φανταστική προϊστορία.
  • Ρόμπερτ Σέκλεϊ, Πλανήτης Ωμέγα (Μπουκουμάνης). Η πλύση εγκεφάλου από το σύστημα επιδιώκεται από πολύ νωρίς.
  • Μαίρη Σέλεϊ, Φρανκενστάιν (Γαλαξίας, Κάκτος). Ο μύθος του Φρανκενστάιν αξίζει, τελικά, περισσότερο από το μέτριο αυτό μυθιστόρημα.
  • Ντέιβιντ Σέλτζερ, Η Προφητεία. Προς αποφυγήν, μαζί με τον Εξορκιστή.
  • Στίβεν Σπίλμπεργκ, Στενές επαφές τρίτου τύπου (Γλάρος). Πολύς θόρυβος για ένα μέτριο αποτέλεσμα.
  • Νόρμαν Σπίνραντ, Οι πράκτορες του χάους (Μπουκουμάνης). Δ-ι-α-β-ά-σ-τ-ε αυτό το βιβλίο!
  • Ζακ Σπιτζ, Οι δραπέτες του 4000 μ.Χ., Κραυγή από το μέλλον (Άγκυρα). Δείγματα γαλλικής επιστημονικής φαντασίας.
  • Θίοντορ Στάρτζον, Πέρα από το ανθρώπινο (Εξάντας). Από τα ωραιότερα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας.
  • Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον, Δρ. Τζέκιλ και κ. Χάιντ (Άγκυρα). Ο μύθος του καλού και του κακού μέσα από τη μεταμόρφωση ενός γιατρού.
  • Μπραμ Στόουκερ, Δράκουλας (Δαρεμάς). Ο κλασικός μύθος του βρικόλακα αποτελεί, ταυτόχρονα, ένα σημαντικό μυθιστόρημα.
  • Μπραμ Στόουκερ, Η μούμια που ζωντάνεψε (Πάνθηρ).
  • Χένρι Τζέιμς, Τρεις νουβέλες (Φέξης). Ένας από τους μεγάλους του φανταστικού.
  • Διαμαντής Φλωράκης, Επιστροφή στο μέλλον, Τα πονοτρόνια και οι κυνηγοί του απόλυτου (Χρυσή Τομή).
  • Ρ. Χάγκαρντ, Η άγνωστος θεά (Νέος Κόσμος). Κάτω από αυτό τον τίτλο κρύβεται ή κλασική Εκείνη.
  • 'Ε. Χάμιλτον, Ο πόλεμος των ήλιων (Σκίουρος). Όπερα του διαστήματος.
  • Άλντους Χάξλεϊ, Γενναίος καινούργιος κόσμος (Βίπερ, Γρηγόρης). Αντι-ουτοπία.
  • Ρόμπερτ Χενλάιν, Το διπλό αστέρι (Βίπερ). Για όποιους αρέσκονται στον Χενλάιν...
  • Ναθαναήλ Χόθορν, Το μεγάλο ρουμπίνι ('Ατλαντίς). Διηγήματα.

 

Β. Ανθολογίες

  • Ανθολογία επιστημονικής φαντασίας, τόμοι 4 (Εξάντας). Δουλειά υποδομής.
  • Θεματική ανθολογία επιστημονικής φαντασίας, τόμοι 4 (Εξάντας). Δουλειά υποδομής.
  • Σοβιετική ανθολογία επιστημονικής φαντασίας (Κάκτος). Καλά αισθήματα και απουσία αντιθέσεων.
  • Φανταστικά διηγήματα (Γαλαξίας). Κάτω από αυτόν τον παραπλανητικό τίτλο, κρύβονται μερικά πολύ καλά διηγήματα επιστημονικής φαντασίας.
  • Μακάβριος κόσμος (Άγκυρα). Ανθολογία διηγημάτων φρίκης. Ενδιαφέρουσα.

 

Γ. Σειρές

  • Σειρά επιστημονικής φαντασίας (Μπουκουμάνης). Για άσους δεν ενδιαφέρονται μονάχα για επιστημονική φαντασία, αλλά για προοδευτική επιστημονική φαντασία.
  • 'Επιστημονική φαντασία (Εξάντας). Αξιόλογη.
  • Σειρά επιστημονικής φαντασίας (Κάκτος). Χωρίς κριτήρια. Άνιση.
  • Σειρά υπερφυσικού τρόμου (Κάκτος). Πάντως, το πρώτο βιβλίο της νέας αυτής σειράς (Φρανκενστάιν) είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από «υπερφυσικός» τρόμος.
  • Η Χρυσή Τομή κυκλοφορεί μια σειρά αποκλειστικά Ελλήνων συγγραφέων, που ασχολούνται με φανταστικό και επιστημονική φαντασία (λογοτεχνία και μελέτες). Θαρραλέα πρωτοβουλία.

 

Δ. Σειρές τσέπης

  • Επιστημονική φαντασία (Έψιλον). Η πρώτη σειρά επιστημονικής φαντασίας στην Ελλάδα. Έχει διακοπεί.
  • Επιστημονική φαντασία (Σκίουρος). Τίποτα Ιδιαίτερο. Έχει διακοπεί.
  • Επιστημονική φαντασία (Άγκυρα). Εξέδωσε μερικά κλασικά μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας. Έχει διακοπεί(;)
  • Επιστημονική φαντασία (Βίπερ). Ελάχιστα, αλλά ενδιαφέροντα μυθιστορήματα. Έχει διακοπεί(;)
  • 'Επιστημονική φαντασία (Κένταυρος). Γνωριμία με τη γαλλική επιστημονική φαντασία. Προσεγμένη έκδοση.
  • Επιστημονική φαντασία (Αλκυών). Τίποτα ιδιαίτερο.
  • Βιβλιοθήκη επιστημονικής φαντασίας (Λυχνάρι). Επιμελημένη, σε σύγκριση με άλλες.
  • Σειρά φαντασίας (Βίπερ). Απαράδεκτη.
  • Σειρά μυθιστορήματα φρίκης (Πάνθrηρ). Γνωστά μυθιστορήματα, αλλά συντομευμένα και με άσχετους τίτλους. 

 

Ε. Μελέτες

  • Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος: Αναφορές στο έργο του πεζογράφου Νίκου Καχτίτση. Αξίζει να διαβαστεί.

 

~Κινηματογράφος~

  • Άρθουρ Κλαρκ: 2001, ή 'Οδύσσεια του Διαστήματος (Κάκτος). Τεχνολογική εξέλιξη και μεταφυσική.
  • Άδωνις Κύρου, Ο σουρεαλισμός στον κινηματογράφο (Κάλβος). Ένα κεφάλαιο αναφορά στον φανταστικό κινηματογράφο.
  • Δημήτρης Παναγιωτάτος, Η φρίκη στο σινεμά (περιοδικό Κούρος). Ένα αφιέρωμα στις ταινίες φρίκης.
  • Ρέι Ράσελ, Ο άνθρωπος με μάτια - ακτίνες Χ (Μπουκουμάνης). Η γνωστή ταινία του Ρότζερ Κόρμαν.
  • Αφιέρωμα στον φανταστικό κινηματογράφο (περιοδικό Σύγχρονος Κινηματογράφος). Αξιόλογο.

 

~Κόμικς~

  • Κλασσικά εικονογραφημένα. Η μυστηριώδης νήσος, 20.000 λεύγες υπό την θάλασσα, Ο πόλεμος των κόσμων, Ροβήρος ο κατακτητής, Η μηχανή που τρέχει μέσα στα χρόνια, Ο Δρ. Τζέκιλ, Το πνεύμα της μποτίλιας, Οι πρώτοι άνθρωποι στο φεγγάρι, Πάνω σε ένα κομήτη, Ο αόρατος άνθρωπος, Ταξίδι στο κέντρο της Γής, Από τη Γη στη Σελήνη, Η φεγγαρόπετρα, κ.ά. ('Ατλαντίς).
  • Τα κόμικς του Καμπανά, παράδειγμα προς αποφυγήν.

 

~Περιοδικά~

  • Ανδρομέδα, επιστημονική φαντασία. Ένα τεύχος (1977).
  • Αναλόγιο, επιστημονική φαντασία). Εννέα τεύχη (1977). Ορισμένα καλά διηγήματα, αλλά μια τάση εκζήτησης (κριτικές αγγλικών βιβλίων!).
  • Nova, επιστημονική φαντασία). Τέσσερα τεύχη (1978). Μέχρι στιγμής, έχει περιοριστεί σε μεταφράσεις διηγημάτων.
  • Φάσμα, Το φανταστικό στην τέχνη. Δύο τεύχη (1971). Το πρώτο περιοδικό για το φανταστικό στην Ελλάδα. Προφανώς, βγήκε πριν την ώρα του.
Species of articles